OCPP’ye Genel Bakış

 

OCPP (Open Charge Point Protocol – Açık Şarj Noktası Protokolü), elektrikli araç şarj altyapısında standart bir iletişim yöntemi sağlamayı amaçlayan açık kaynaklı bir protokoldür. Temel hedefi, farklı üreticilerin şarj istasyonları ile çeşitli marka/operatörlerin merkezi yönetim sistemlerinin sorunsuz ve uyumlu şekilde haberleşebilmesidir. Bu sayede herhangi bir marka şarj istasyonu, herhangi bir arka uç yazılımına bağlanabilir; altyapı genelinde birlikte çalışabilirlik mümkün hale gelir. Açık ve tek tip bir protokol kullanımı, elektrikli araç (EV) şarj ekosisteminde yaşanabilecek uyumsuzluk problemlerini önler ve tüm sektör için verimlilik ile ölçeklenebilirlik avantajı sunar.

 

OCPP ilk olarak 2009 yılında ortaya çıkmış ve bugüne kadar birçok kez güncellenmiştir. 2015’te yayımlanan OCPP 1.6 sürümü, hem SOAP hem de JSON üzerinden iletişimi destekleyerek ve yük dengeleme gibi akıllı şarj özelliklerini ekleyerek protokolü olgunlaştırmıştır. Kısa sürede OCPP 1.6 piyasa standardı haline gelmiş ve dünya genelinde şarj istasyonu üreticileri ile yazılım sağlayıcıları tarafından yaygın şekilde benimsenmiştir. Bunun sonucunda günümüzde kamuya açık birçok şarj istasyonu OCPP desteği ile üretilmekte ve işletilmektedir.

 

Mevcut Durum: OCPP 2.0.1 ve Yaygınlaşması

 

OCPP 2.0 sürümü 2018’de, ardından geriye dönük uyumsuzlukları gidermek ve ilave özellikler katmak amacıyla OCPP 2.0.1 sürümü 2020’de yayımlandı. OCPP 2.0.1, önceki nesil olan 1.6’ya kıyasla gelişmiş cihaz yönetimi, daha güvenli iletişim ve ISO 15118 gibi yeni standartlarla uyumluluk (örn. Plug & Charge özelliği) gibi birçok iyileştirme içeriyordu. Bu sürüm, endüstride yeni iletişim standardı olma yönünde hızla ilerledi ve 2024 yılında IEC tarafından uluslararası standart (IEC 63584) olarak kabul edilerek önemini pekiştirdi. OCPP 2.0.1’in IEC standardı haline gelmesi, dünya genelinde şarj altyapılarında güvenilirlik ve birlikte çalışabilirliğin artırılmasına yönelik önemli bir adımdır. Açık Şarj Birliği (Open Charge Alliance - OCA), sektördeki paydaşlara eski sürümlerdense OCPP 2.0.1’e geçiş yapmalarını tavsiye etmektedir.

 

Halihazırda birçok işletmeci ve üretici, OCPP 1.6’den OCPP 2.0.1’e geçiş yapmaya başlamıştır. OCPP 1.6 geniş bir kurulu cihaz tabanına sahip olsa da, OCPP 2.0.1 ile gelen gelişmiş özellikler – örneğin uzaktan yazılım güncelleme, daha esnek ücretlendirme ve gerçek zamanlı izleme – şarj ağlarının verimini ve güvenliğini artırmaktadır. 2023 itibarıyla dünya genelinde binlerce şarj istasyonu OCPP uyumlu şekilde çalışmakta ve birçok ülke/şehir, altyapı ihalelerinde OCPP desteğini zorunlu şartlar arasına koymaktadır. Bu da OCPP’nin fiili bir endüstri standardı konumunu daha da sağlamlaştırmaktadır.

 

OCPP 2.1 ve Geleceğe Yönelik Yenilikler

 

2025 yılında OCPP 2.1 sürümü yayımlandı ve protokolün kabiliyetlerini geleceğin ihtiyaçlarına uygun şekilde daha da geliştirdi.  OCPP 2.1 ile birlikte elektrik şarj altyapısında önemli yenilikler desteklenmeye başladı. Örneğin bu sürüm, çift yönlü enerji transferini mümkün kılan gelişmiş Araçtan Şebekeye (V2G) komut setlerini içeriyor ve dağıtık enerji kaynaklarının (güneş, rüzgâr gibi) entegrasyonunu destekleyen mesajlaşma yetenekleri sunuyor. Bu sayede elektrikli araçlar, ihtiyaç halinde şebekeye enerji geri verebilen birer esnek enerji kaynağı haline gelebilecek. Ayrıca OCPP 2.1, ISO 15118-20 standardıyla uyumluluğu genişleterek Plug & Charge (tak-şarj et) özelliklerini ve akıllı şarj yönetimini iyileştirdi. Örneğin, gömülü güvenli dijital sertifikalar sayesinde sürücülerin araca taktıkları anda otomatik kimlik doğrulama ile şarja başlamaları mümkün hale geliyor.

 

Bu yeni sürümde çift yönlü şarj (V2X), yerel enerji depolama entegrasyonu ve batarya değiştirme istasyonları desteği (özellikle elektrikli scooter/motosikletler için) gibi pek çok ileri seviye özellik de tanımlandı. OCPP 2.1 ile örneğin sabit bir ücret veya enerji miktarı üzerinden ön ödemeli şarj işlemleri, şarj istasyonu üzerinden kredi kartıyla ad-hoc ödeme yapma gibi yeni yetenekler de standartlaştırılıyor. Bütün bu geliştirmeler, OCPP’nin geleceğin elektrikli ulaşım altyapısına hazır olmasını hedefliyor. Açık standartların sürekli evrimi sayesinde, yapay zekâ destekli akıllı şebeke yönetimi, robotik şarj üniteleriyle uyumlu çalışma ve blokzincir tabanlı güvenli ödeme gibi yenilikçi konseptler de şarj ekosistemine kolayca entegre edilebilecek.

Gelecekte OCPP’nin Rolü

 

OCPP, sektör paydaşlarının geniş katılımıyla sürekli geliştirildiği için elektrikli araç şarj ekosisteminin geleceğinde kilit bir rol oynamaya devam edecek. 2024 sonu itibarıyla uluslararası standart statüsü kazanması ve 2025’te son sürümünün yayınlanması, OCPP’nin önümüzdeki yıllarda da küresel ölçekte benimseneceğine işaret ediyor. Birçok uzman, OCPP’nin yaygın kullanımı sayesinde farklı üreticilerin donanımlarının uyum içinde çalışacağı şeffaf bir şarj ağı oluşacağını ve bunun da elektrikli araç kullanıcı deneyimini iyileştirerek EV dönüşümünü hızlandıracağını belirtiyor.

 

Gelecekte daha fazla şarj istasyonunun kurulmasıyla birlikte, OCPP destekli akıllı yönetim sistemleri şebeke dengeleme, talep yönetişimi ve yenilenebilir enerji ile entegrasyon konularında kritik hale gelecek. Örneğin, araçların sadece enerji tüketen değil aynı zamanda depoladığı enerjiyi geri verebilen varlıklara dönüşmesi (V2G) durumunda, OCPP gibi standart protokoller bu enerji alışverişinin güvenli ve düzgün biçimde yapılmasını sağlayacak. Ayrıca, uluslararası dolaşım (roaming) servislerinin gelişmesiyle farklı ülkelerdeki şarj ağlarının birbiriyle haberleşmesi (bu alanda OCPI gibi protokollerle birlikte) önem kazanıyor; OCPP tabanlı sistemler bu geçişleri de kolaylaştırmak üzere diğer üst düzey protokollerle entegre oluyor.

 

Sonuç olarak, OCPP elektrikli araç şarj altyapısında ortak payda olma özelliğini koruyarak büyümektedir. Standartlaşma ve birlikte çalışabilirlik, ölçek ekonomileri yaratıp altyapı yatırım maliyetlerini azaltırken kullanıcılar için de daha güvenilir ve erişilebilir bir şarj deneyimi sunacaktır. OCPP protokolünün gelişimi, elektrikli ulaşımın sürdürülebilir ve yaygın hale gelmesinde temel yapı taşlarından biri olmayı sürdürecektir.